• Mateusz Daniluk

Bezbolesne klikanie przy ruszaniu żuchwą - Czy trzeba to leczyć?

Staw skroniowo-żuchwowy jest najbardziej ruchomym połączeniem w ludzkiej czaszce. Swoje możliwości zawdzięcza dyskowi znajdującemu się między głową żuchwy a dołkiem żuchwowym kości skroniowej. Więcej o biomechanice tego połączenia przeczytasz w jednym z poprzednich wpisów.


Zaburzenia funkcjonowania stawu często wiążą się z zaburzeniem pracy krążka stawowego. 40% diagnozowanych przypadków to tzw. zaburzenia pracy krążka z redukcją. Co to znaczy?

W prawidłowych warunkach dysk stawowy w swojej dolnej części łączy się z żuchwą, natomiast w górnej leży w dole żuchwy na kości skroniowej, oddzielając tym samym dwie kości.



Krążek stawu znajduję się między żuchwą a kością skroniową


W przypadku zaburzenia z redukcją, w pozycji spoczynkowej - zamkniętej buzi - dysk przemieszcza się (najczęściej w kierunku przednim) znad kłykcia żuchwy i przestaje być separatorem dwóch partnerów w stawie (A). Podczas ruchu otwierania ust następuje słyszalne kliknięcie - czyli redukcja (wskok) krążka na prawidłowe miejsce, gdzie pozostaje przez resztę ruchu. W momencie zamykania następuje kolejne kliknięcie, czyli "ucieczka" krążka z prawidłowego ustawienia.



Schemat przedstawia dysfunkcję krążka z redukcją. W pozycji spoczynkowej (A) krążek ustawia się nieprawidłowo, przed kłykciem żuchwy. W trakcie ruchu następuje repozycja (B/C). Przy powrocie dochodzi do ponownego podwichnięcia - drugi klik


Czynniki ryzyka

Na ryzyko występowania dysfunkcji krążka w stawie skroniowo-żuchwowym mogą wpływać kumulujące się mikrourazy lub jeden duży uraz żuchwy. Bardziej narażone są kobiety, ze względu na większą wiotkość stawów oraz pojawiającą się hipermobilność - czyli nadmierną ruchomość.

Przemieszczanie się krążka z prawidłowej pozycji może wiązać się z rozciągnięciem więzadeł odpowiedzialnych za jego stabilizację. Zmienia się struktura budowy kłykci, a sam krążek może włóknieć w swojej tylnej części i zmieniać kształt.


Czy klikanie w stawie jest niebezpieczne? Czy powinienem je leczyć?

Dysfunkcje z redukcją zazwyczaj nie powodują ograniczenia zakresu ruchu, lecz zaburzają jedynie płynność pracy stawu. Często również nie bolą - być może w wyniku adaptacyjnej przebudowy struktury krążka. Badania naukowe pokazują, że niebolesne kliknięcia w 90% nie powodują progresji problemu, a sam trzask nie jest wskazaniem do podjęcia leczenia. Jedynie mniej niż 10% przypadków rozwija się w dysfunkcję związaną z bólem i wtedy powinno się wdrożyć leczenie.


Jeżeli więc, przy otwieraniu ust pojawia się kliknięcie i powraca przy ich zamykaniu nie powodując bólu to nie powinieneś się obawiać. Ludzki organizm ma duże możliwości adaptacyjne oraz regeneracyjne i powinien poradzić sobie z problemem. Jeśli jednak trzask nie daje Ci spokoju, to jest pare możliwości.


Ćwiczenia z niewielkim oporem przy ruchach otwierania, zamykania i przesuwania żuchwy na boki mogą pomóc w zmniejszeniu częstotliwości trzasków. Inną opcją jest udanie się do stomatologa i wykonanie szyny stabilizującej. Ewentualnie można rozważyć wstrzyknięcie kwasu hialuronowego bezpośrednio do stawu - jednak nie ma rzetelnych badań sugerujących jednoznaczną korzyść z tej opcji.

Ćwiczenia żuchwy z oporem


Jeżeli natomiast podczas przeskoku pojawia się ból, masz ograniczenie ruchomości żuchwy lub tępy ból w okolicy policzków czy głowy, to nie powinieneś tego lekceważyć. Warto wtedy udać się do fizjoterapeuty, który zbada przyczynę dolegliwości i wdroży odpowiednie leczenie.


Źródło: Canales GT, Poluha RL, Temporomandibular joint disc displacement with reduction: a review of mechanisms and clinical presentation.

Zapisz się na newsletter i bądź na bieżąco ! 

©2019 by Stacja Rehabilitacja Mateusz Daniluk. Proudly created with Wix.com